De bankensector heeft een onder gemiddelde weging in ons beleid. De sector heeft een weging van 5 procent. Onze top-picks zijn:

• ABN Amro
• ING
• Kas Bank

Banken zijn van vitaal belang voor de economie. In de VS is de stimulering door de FED aan zijn einde aan gekomen. De Amerikaanse centrale bank heeft inmiddels tot tweemaal toe verhoogd naar het huidige niveau van 0,75%. In Europa, Japan en China stimuleren de centrale banken nog volop om de kwakkelende en met schulden overladen economieën uit het dal te laten krabbelen. De verwachting is wel dat de ECB haar stimuleringsprogramma in 2017 gaat afbouwen.

• Europese banken zijn ook in 2017 nog steeds te zwak gekapitaliseerd. Risico’s blijven groot.
• Strenge regelgeving van de ECB beperkt de armslag van de Europese banken bijvoorbeeld op het gebied van de kredietverlening. Dat beperkt de winstgevendheid.
• Amerikaanse banken zullen profijt hebben van het aantreden van Donald Trump als nieuwe president. De strenge regelgeving zal waarschijnlijk deels afgebouwd worden.
• FinTech startups dwingen gevestigde banken hun organisatie op de kop te zetten

Het is al een vertrouwd en bekend gegeven. Digitalisering heeft het vermogen om sectoren volledig onderuit te halen. Dat geldt zeker ook voor het bankbedrijf. Ook die sector is beland in een periode van verregaande veranderingen. Terwijl de gevestigde orde nog druk was met het likken van de wonden als gevolg van de financiële crisis, drongen fintech startups de sector binnen. Daarbij wisten deze startups zich gesteund door venture capitalists die in 2015 maar liefst $ 20 miljard in deze digitale disruptors investeerden.

 

De werkwijze van de fintech startup is in wezen tamelijk eenvoudig. Ze stellen zich tot doel om een exclusieve bankdienst met een mooie marge aan te bieden aan een veel grotere groep geïnteresseerden. Ze doen dit vaak ook nog op een veel klantvriendelijkere manier en tegen een fractie van de oorspronkelijke prijs. De gevestigde orde op zijn beurt raakt in een staat van ontkenning en zijn geneigd de ernst van de disruptie te bagatelliseren. Dat kan de sector duur komen te staan. Daar weten ze in de muziekindustrie alles van!

Hoe de bankensector uit deze periode van digitale opschudding gaat komen, is nog onduidelijk. De opschudding of disruptie is nog in volle gang. Wel is een denkproces op gang gekomen, waarbij partijen aan beide kanten zoeken naar vormen van samenwerking in plaats van het aangaan van een felle concurrentieslag.

 

De digitale nieuwkomers hebben tot dusverre hun pijlen vooral gericht op payments and lending. Deze activiteiten waren tot voor kort het domein van een handjevol banken. Die dreigen echter nu hun positie in sneltreinvaart kwijt te raken, omdat ze te weinig geïnvesteerd hebben. De huidige praktijk laat echter ook zien, dat zowel fintechs als de gevestigde banken meer baat hebben bij samenwerking om succesvol te worden of te blijven. Veel fintechs ontwikkelen weliswaar interessante technologieën, maar zijn zakelijk veel minder succesvol. Een overname door een gevestigde partij is dan vaak de enige resterende optie. De gevestigde banken op hun beurt hebben moeite om in te spelen op de snelle technologische ontwikkelingen, al was het maar omdat onduidelijk is welke nieuwe opkomende technologie de standaard wordt.

De belangen zijn voor beide partijen groot. Onderzoek laat zien, dat maar liefst 59% van de inkomsten van banken commissie gerelateerd zijn. Die commissie gerelateerde producten hebben vaan een zeer aantrekkelijke return on equity (RoE) van wel 22%. De niet-commissie gerelateerde producten hebben een veel lagere return on equity van gemiddeld 6%. Het ligt voor de hand dat de fintechs zich juist op de segmenten richten met de zeer aantrekkelijke RoE. Banken dreigen dan genoegen te moeten nemen met het resterende asset and liabilities management dat veel minder aantrekkelijk is.




























Fintechs lopen overigens in de praktijk vaak tegen problemen aan. Die zijn deels het gevolg van een vijandige omgeving, maar sommige zijn niet te voorzien. Fintechs zijn bijvoorbeeld erg actief in crowd funding. Vooral corporate funding ziet er veelbelovend uit. Dat is te danken aan het besluit van de Amerikaanse Securities & Exchange Commission om kleine bedrijven via crowd funding $ 50 miljoen uit de markt te halen. Deze mini-IPO’s kunnen een eerste stap zijn in een ontwikkeling waarbij op den duur de belangrijke partijen in investment banking uitgedaagd worden. Daar staat tegenover dat toezichthouders op dit vlak terughoudend zijn. Ze zien liever niet, dat kleine beleggers aan te grote risico’s worden blootgesteld. In Duitsland mogen kleine beleggers voor een bedrag van slechts € 10.000 deelnemen in een equity crowdfunding. Het is de verwachting dat meer landen dit voorbeeld gaan volgen.

 

Veel fintech startups hebben geen banklicentie. Dat heet een voordeel te zijn. Er zijn immers minder regels om aan te voldoen. Dat voordeel kan zomaar een nadeel worden. Denk bijvoorbeeld aan het witwassen van geld. Zonder gereguleerde tussenpersonen neemt de kans af dat witwaspraktijken of terroristische transacties gemeld worden. Toezichthouders treden echter meedogenloos op tegen partijen die zich niet aan de regels houden of ze nu wel of geen banklicentie hebben.

 

Deze startups hebben met andere woorden voldoende motieven om samenwerking te zoeken met de gevestigde orde. Die hebben ze trouwens ook nodig om hun beperkte takenpakket uit te voeren, zoals het plaatsen van leningen of het doen van internationale valutatransacties. De beloning kan heel hoog zijn. De sector genereert een gezamenlijke winst van ongeveer $ 1 biljoen. Wie daar een stukje van kan afknabbelen is letterlijk de koning te rijk!