De sector chemie heeft een neutrale weging in ons beleid, met name vanwege de toepassing van kennis in de nieuwe generatie producten. De sector heeft een weging van 10 procent. Onze top-picks zijn:

• Air Liquide
• Akzo Nobel
• BASF

De sector chemie kenmerkt zich de afgelopen jaren door lage organische groei en weinig pricing power. Dit heeft geleid tot een aantal mega-overnames en op handen zijn fusies binnen de sector

De volgende trends zien wij voor deze sector:

• Megafusies en overnames: Dow Chemical - Dupont de Nemours,
Bayer – Monsanto en ChemChina – Syngenta. De overname van Monsanto door Bayer is twijfelachtig, omdat de markt voor agribusiness een oligopolie-achtig karakter krijgt
• Verduurzaming: onder druk van overheden maar ook als gevolg van innovaties zal de sector minder afhankelijk worden van olie en gaat recycling (cradle to cradle) een grotere rol spelen.
• Innovatie: smart-technology doet ook hier zijn intrede zoals daar zijn smart-materials en nano-technology. Ook ontkomt de sector niet aan een proces van digitale transformatie.

 

De chemische sector heeft een mooi en indrukwekkend verleden achter zich. Over een langere periode heeft de sector de brede markt verslagen maar ook beter gepresteerd dan zijn afnemers en toeleveranciers. De verklaring voor dit succes is het vermogen van de sector om de winstgevendheid op te voeren dankzij een groei van de omzet, terwijl de investeringen minder hard groeiden. Dat dankt de sector aan zijn vermogen om de zijn productiviteit voortdurend te verbeteren en de daaruit voortvloeiende verbeterde winstgevendheid vast te houden. Dat laatste was weer te danken aan een voortgaande concentratie in de sector. Dat versterkte de positie van de bedrijven ten opzichte van afnemers en toeleveranciers. Een tweede factor van belang was de onstuimige groei van China. Dat land slaagde er niet in om snel genoeg eigen capaciteit op te bouwen en dus moest er op grote schaal geïmporteerd worden. Dankzij die vraag konden Amerikaanse en Europese bedrijven doorgroeien hoewel de thuismarkten stagneerden. Een wel heel belangrijke pré is ook, dat er weinig is in deze wereld waar chemie niet van pas komt. Dat maakt het businessmodel ijzersterk.

 

De sector chemie houdt met andere woorden een aantal sterke troeven in de hand. De vraag is of dat nog lang zo blijft. Er zijn veranderingen op til en sommige zijn al een tijdje zichtbaar. Over de afgelopen 15 jaar heeft de sector uitstekend gepresteerd, maar wie in zoomt op de afgelopen vijf jaar, die ziet een minder gunstig beeld. Sinds 2011 begint de sector achter op te raken bij de brede markt als het gaat om zaken als total return to shareholders (TRS) en return on invested capital (ROIC). Deze mindere financiële prestaties zijn voor een deel toe te schrijven aan fundamentele veranderingen in de sector. De eerste is dat de industrie moeite heeft om de voordelen van de productiviteitsontwikkeling vast te houden. Dat kan het gevolg zijn van een vermindering van de concentratiegraad in de sector. Nieuwe partijen maken hun entree, vooral Chinese, waardoor overcapaciteit in meerdere segmenten groeit. Een tweede fundamentele verandering is de vertraging in de wereldwijde vraag. Ook hier speelt China een belangrijke rol. De groei in dat land begint geleidelijk terug te lopen. Het land is bovendien op weg een diensteneconomie te worden en daar komt minder chemie bij kijken. De Chinese middenklasser heeft bovendien zijn nieuwe huis en auto en alle consumentengoederen die daarbij horen. Van nu af aan gaat het hooguit om upgrades of vervangingen en dat is gewoon minder grootschalig!















Er is meer aan de hand binnen de sector. Zo lijkt het erop dat het specialtiesmodel zijn langste tijd gehad heeft. Innovaties in de vorm van nieuwe gedifferentieerde producten is een spel geworden van minimale verbeteringen. Van nieuwe, opwindende producten is geen sprake meer. De opmars van de digitale wereld doet dit segment ook al geen goed. Platforms als Alibaba versnellen de trend naar commoditisering van het specialties product. Er lijkt ook een einde te komen aan de internationalisering die de sector de afgelopen decennia geen windeieren heeft gelegd. Productie en consumptie krijgen weer een meer lokaal karakter. Dat heeft te maken met het goedkoper worden van grondstoffen als olie en gas, maar ook met het duurder worden van de Chinese arbeid. Ook het groeiende nationalisme speelt een rol. Protectionisme is niet langer een vies woord. Min of meer als uitvloeisel van nationalisme en protectionisme is een comeback van het staatsbedrijf te noteren. Die zijn nooit helemaal weg geweest, maar in een land als China winnen ze weer aan belang en gewicht. Staatsbedrijven hebben de neiging het spel anders te spelen dan bedrijven in de private sector of beursgenoteerde bedrijven. Ze weten zich gesteund door een sterke overheid. Tenslotte kan de discussie over de circulaire economie de sector in de nabije toekomst parten gaan spelen. Plastic is een van de belangrijkste producten van de petrochemische industrie en dat product is een zware belasting voor het milieu geworden. Het is beslist niet uit te sluiten dat de sector te maken krijgt met regelgeving die verplicht tot recycling en het afbouwen van de vraag.

 

Al deze (geleidelijke) veranderingen maken aannemelijk dat de industrie moeilijke jaren tegemoet gaat. De afnemende groei kan een aanzet geven tot wereldwijde verregaande herstructureringen en een nieuwe golf van consolidatie. De specialty-chemical bedrijven moeten zich erop voorbereiden dat aan de commoditisering voorlopig geen einde komt. Ook moeten ze vrezen voor concurrentie van bedrijven uit opkomende landen die zich steeds beter kunnen meten met de westerse conglomeraten. Die concurrentie plaatst vraagtekens bij de claim dat Westerse bedrijven erin slagen voorop te blijven lopen door voortdurend hun portfolio te upgraden en zo waarde te creëren voor beleggers. In de komende jaren zal ook duidelijk worden dat het zwaartepunt van de chemische industrie definitief naar Azië is verschoven met als centrum China, verreweg de grootste markt ter wereld. Westerse bedrijven zijn niet goed voorbereid op deze onafwendbare trend en het gebrekkige succes tot dusverre van veel Westerse multinationals stelt niet gerust, dat de chemische sector de overstap naar China wel kan maken.

 



















De uitdaging voor de sector is enerzijds eenvoudig en anderzijds gecompliceerd. De uitdaging is in die zin eenvoudig dat westerse bedrijven zich tot het uiterste moeten inspannen om hun business model tot in de perfectie te beheersen. Dat is de enige manier om financieel overeind te blijven, maar ook om een geloofwaardige rol te kunnen spelen in een spel waarbij veel M&A komt kijken. De uitdaging is gecompliceerd in die zin dat het steeds ingewikkelder wordt een strategie te ontwikkelen om de schaarse mogelijkheden voor groei te ontdekken en te ontwikkelen!